Waarom dalen de markten? Een beginnersgids voor marktcorrecties en beursdalingen

Een marktdaling is een periode waarin koersen dalen en blijven dalen. Een daling van 10% vanaf een recente piek heet meestal een correctie. Een daling van 20% of meer is een bearmarkt (een langdurige daling van koersen). Als de daling overslaat naar productie, banen en inkomens in de hele economie, kan dit uitmonden in een recessie, en in zeldzame gevallen in een depressie.

De meeste traders beginnen niet met zulke labels. Ze beginnen met het gevoel dat er iets niet klopt: een grafiek die winst niet vasthoudt, een reeks rode candles (kaarsen in een koersgrafiek die een daling in die periode laten zien), een krantenkop die alle markten tegelijk in beweging zet. Een deel daarvan is ruis (korte, willekeurige bewegingen zonder duidelijke trend). Een ander deel kan de vroege fase zijn van iets groters. Deze gids laat zien hoe je die twee uit elkaar houdt, van de grafiek op je scherm tot en met de economische cijfers, en hoe traders zich voorbereiden zodat een dalende markt iets wordt waar ze op kunnen plannen.

Belangrijkste punten

• Correctie: een daling van 10% of meer vanaf een recente piek.
• Bearmarkt: een daling van 20% of meer. Beide gaan over koersen, niet over de economie.
• Recessie: een duidelijke, brede terugval van de economische activiteit die langer dan een paar maanden duurt. Depressie: een veel diepere en langere variant, vaak een daling van het bbp (bruto binnenlands product, de totale waarde van wat een economie produceert) met meer dan 10%.
• Niet elke bearmarkt leidt tot een recessie. De crash van 1987, de bearmarkt van 2022 en de tarief-gedreven verkoopgolf van 2025 kwamen zonder recessie.
• Marktdalingen raken zelden elke markt even hard. In eerdere crises daalden indices (mandjes van aandelen, zoals de S&P 500) vaak het sterkst, terwijl goud, de Amerikaanse dollar, de VIX (angstindex die verwachte schommelingen meet) en staatsobligaties (leningen van overheden) vaak anders bewogen.
• Voor CFD-traders verandert een downturn vooral je blootstelling, niet je eigendom. Met een CFD (Contract for Difference, een afgeleid product waarmee je speculeert op koersbewegingen zonder het bezit van de onderliggende waarde) kun je long (inspelen op stijging) of short (inspelen op daling) gaan, maar leverage (hefboom, handelen met geleend geld), gaps (koerssprongen tussen twee handelsmomenten) en bredere spreads (groter verschil tussen bied- en laatprijs) hebben effect in beide richtingen.

Wat telt als een marktverlies?

Een marktverlies is elke aanhoudende daling van de koers, maar de omvang en de context bepalen wat het betekent. Een daling van 3% in één aandeel na tegenvallende kwartaalcijfers is iets heel anders dan een daling van 20% in alle grote indexen (mandjes van veel aandelen die de markt volgen).

Traders (actieve beleggers die vaak op korte termijn handelen) delen dalingen meestal in op basis van de omvang, gemeten vanaf de meest recente top:

Voordat een daling groot genoeg is voor een label, voelen traders zich vaak al ongemakkelijk. Dat komt meestal door één van drie oorzaken. De eerste is marktruis: dagelijkse schommelingen die op een kortetermijngrafiek zorgelijk lijken, maar op een week- of maandgrafiek wegvallen. De tweede is nieuws. Rente-besluiten, importheffingen (tarieven), conflicten of een zwak banenrapport kunnen verwachtingen snel veranderen. Daarom legt onze gids over de FOMC (Federal Open Market Committee: het rentecomité van de Amerikaanse centrale bank) uit waarom centrale-bankvergaderingen ertoe doen. De derde is de grotere grafiek: een trend die geen nieuwe toppen meer maakt, of een markt die steeds opnieuw stukloopt rond hetzelfde niveau (weerstand: een koersniveau waar stijgingen vaak stoppen). De kunst is om te bepalen welke situatie je ziet. De rest van deze gids gaat stap voor stap van de grafiek naar de economie.

Bearmarkten begrijpen

Een bear market (berenmarkt) is een daling van 20% of meer in een brede marktindex vanaf de recente piek. De woordenlijst van Investor.gov van de SEC (de Amerikaanse beurswaakhond) omschrijft dit als een periode met dalende koersen en een somber marktsentiment (het algemene gevoel onder beleggers en handelaren), die meestal minstens twee maanden duurt. In bearmarkten krijgen veel handelaren voor het eerst te maken met een langdurige koersdaling.

Hoe ziet ‘bearish’ eruit op een grafiek?

Een bearish grafiek laat meestal een markt zien met steeds lagere toppen en steeds lagere bodems. Dat is het omgekeerde van een opwaartse trend, waarbij opeenvolgende toppen en bodems juist hoger komen te liggen. Houdt dit patroon lang genoeg aan en gaat de daling diep genoeg tot rond 20%, dan spreek je van een bear market.

Signalen waar handelaren vaak op letten:

• Koers onder een lang voortschrijdend gemiddelde. Veel handelaren gebruiken het 200-daags voortschrijdend gemiddelde (een gemiddelde van de koers over een langere periode, dat meebeweegt met nieuwe koersdata) als richtlijn om te bepalen of een markt in een stijgende trend of dalende trend zit.
• Grotere dagbewegingen. Candles (kaarsen in een candlestickgrafiek die de openings-, hoogste, laagste en slotkoers tonen) worden langer en de Average True Range (ATR) (indicator die gemiddelde beweeglijkheid, oftewel volatiliteit, meet) loopt op.
• Mislukte herstelrally’s. Koersen veren op, maar komen vervolgens niet meer boven de vorige top.
• Gaps. Koersen openen veel hoger of lager dan de vorige slotkoers wanneer nieuws verschijnt terwijl de markt gesloten is.

Voor een opfrisser van de begrippen: lees onze gidsen over bullish versus bearish markten en hoe je koersgrafieken leest.

Daalt alles in een bear market?

Een bear market kan beperkt blijven tot één markt, één sector of één beleggingscategorie, terwijl andere markten stabiel blijven of stijgen. Enkele voorbeelden uit het verleden:

Vaak trekt één sector de daling. Tijdens het uiteenspatten van de dotcomzeepbel daalde de S&P 500 met 49% tussen maart 2000 en oktober 2002, waarbij techaandelen het hardst onderuitgingen. Daarom lieten de techzware Nasdaq 100 en de bredere S&P 500 heel verschillende grafieken zien. Hetzelfde verschil zag je tijdens de verkoopgolf in april 2025, toen de Nasdaq Composite op slotbasis in een bear market sloot, terwijl de S&P 500 op slotbasis net geen 20% aantikte.

Soms dalen meerdere markten tegelijk terwijl een andere stijgt. In 2022 daalde de S&P 500 met 25% en daalden Amerikaanse obligaties mee met aandelen doordat de rente opliep, terwijl in dezelfde periode de Amerikaanse dollarindex het hoogste niveau in 20 jaar bereikte. Bearmarkten beperken zich bovendien niet tot aandelen. Goud bereikte op 28 januari 2026 een record van ongeveer $5.589 per ounce (troy ounce, circa 31,1 gram) en stond begin oktober 2026 rond $4.150, grofweg een kwart onder die top, terwijl goud in 2025 juist tot de sterkste markten behoorde. Lees meer over waarom goud zo waardevol is.

Bearish omstandigheden kunnen per markt sterk verschillen. Een daling kan geconcentreerd blijven in één hoek, overslaan naar andere markten of optreden terwijl een andere markt stijgt. Het gezamenlijk volgen van indices, forex (valutamarkt), edelmetalen en energie kan handelaren helpen om te zien hoe breed de zwakte echt is.

Kun je in een bear market nog steeds handelen?

Een dalende markt is voor een CFD-handelaar niet automatisch goed of slecht. Het verandert vooral de richting van de kans, terwijl risico blijft bestaan—ongeacht welke kant de markt op beweegt.

Met een contract for difference (CFD) (een contract waarbij je speculeert op koersverschillen) handel je in de koersbeweging van een index, goud, een valutapaar of een aandeel zonder de onderliggende waarde zelf te bezitten. Dat betekent dat je een positie kunt openen die winst maakt als de koers stijgt (long) of als die daalt (short).

Je hebt blootstelling, geen aandelen. Een aandeelhouder in een daling bezit iets dat minder waard is geworden en kan afwachten. Een CFD-handelaar bezit de onderliggende waarde niet; de positie wordt meer of minder waard naarmate de markt beweegt. Die blootstelling is met hefboom (leverage). CFD’s worden verhandeld met margin (waarborg): je stort slechts een deel van de totale positie. Daardoor is positiegrootte extra belangrijk: hoe groter je blootstelling, hoe sterker elke marktbeweging doorwerkt in je rekening.

Op 3 en 4 april 2025 daalde de S&P 500 ongeveer 10%. De tabel laat zien hoe een beweging van 10% tegen een long index-CFD uitpakt bij drie marginniveaus. Deze niveaus zijn voorbeelden en geen voorwaarden van VT Markets.

Bij 20:1 en 100:1 hefboom is het verlies groter dan de margin. Tenzij er extra geld op de rekening staat, wordt de positie al ruim vóór de volledige beweging automatisch gesloten. Hefboom werkt in beide richtingen hetzelfde.

Shortposities brengen ook risico mee. Bearmarkten dalen zelden in een rechte lijn. Felle herstelrally’s kunnen snel tegen een shortpositie in bewegen. Daarom blijven positiegrootte en risicobeheer belangrijk, welke richting je ook handelt.

Onze gids over CFD-hefboom legt de werking stap voor stap uit.

Wanneer wordt een bear market een groter economisch probleem?

Een bear market en een economische terugval zijn niet hetzelfde. Het verschil zit in waar de zwakte ontstaat.

Een bear market meet koersen. Een recessie vraagt om een duidelijke terugval in economische activiteit die breed doorwerkt in de economie. De NBER (het Amerikaanse instituut dat recessies dateert) kijkt naar factoren zoals reëel inkomen (gecorrigeerd voor inflatie), werkgelegenheid, consumptie, verkopen en industriële productie, in plaats van een vaste drempel op basis van marktprijzen.

Een beurscrash veroorzaakt dus niet automatisch een recessie. Black Monday in oktober 1987 leidde bijvoorbeeld tot de grootste procentuele eendaagse daling ooit in de Dow Jones Industrial Average, maar bleef vooral een crisis op de financiële markten en groeide niet uit tot de brede economische krimp zoals in 2008.

Wanneer zwakte verder gaat dan koersen, verandert de vraag. Handelaren letten dan niet alleen op hoe ver één index is gedaald, maar ook of dezelfde druk zichtbaar wordt in meerdere markten, in krediet (lenen en financiering) en in de reële economie (productie, banen en bestedingen).

Hoe een beursdaling zich kan verspreiden

Op een koersgrafiek lijkt een economische crisis op een bearmarkt die niet op één plek blijft. De beweeglijkheid (volatiliteit: grotere en snellere koersschommelingen) neemt toe, beleggingen die normaal juist niet gelijk opgaan dalen ineens samen, en de dalingen houden langer aan dan bij een normale correctie (een tijdelijke terugval).

Waarschuwingssignalen lezen

Eerdere episodes laten patronen zien waar handelaren op kunnen letten.

• De VIX schiet omhoog. De Volatility Index (VIX) meet de verwachte koersschommelingen van de S&P 500 (een grote Amerikaanse aandelenindex). De VIX bereikte in maart 2020 een record en sloot in april 2025 boven 45, het hoogste niveau sinds die periode.
• Beleggingen bewegen samen. In de slechtste weken van 2008 en 2020 daalden aandelen, goud en veel valuta’s tegelijk ten opzichte van de Amerikaanse dollar, doordat beleggers verkochten wat ze konden om aan contant geld te komen.
• Veilige havens springen omhoog. De dollarindex van de VS (maatstaf voor de dollar tegen een mandje belangrijke valuta’s) steeg in maart 2020 in minder dan twee weken van ongeveer 95 naar bijna 103. De kwartaalupdate van de New York Fed noteerde over dat kwartaal een stijging van 7,1% van de brede, handelsgewogen dollar (de dollar gewogen naar handelspartners).
• Verliezen stapelen zich op. Een daling van 50% vraagt daarna een stijging van 100% om weer op het beginpunt te komen. Dat is de rekenkunde van een drawdown (maximale terugval: het verlies vanaf een eerdere piek).

Probeer het zelf: open een langetermijngrafiek van de S&P 500 of goud op VT Markets Web Trading, voeg een 200-daags voortschrijdend gemiddelde toe (gemiddelde koers over 200 dagen) en ATR (Average True Range: indicator die de gemiddelde dagelijkse beweeglijkheid meet), en scroll terug naar 2008, 2020 en april 2025. Onze uitleg over technische analyse behandelt de basis.

Hoe een daling in één markt kan uitgroeien tot een sneeuwbal

De crisis van 2007 tot 2009, beschreven door Federal Reserve History, laat zien hoe een probleem in één markt kan overslaan naar alle markten:

1. Eén markt breekt. Amerikaanse huizenprijzen daalden en het aantal wanbetalingen op hypotheken (leningen met het huis als onderpand) liep op.
2. De banken voelen het. Geldverstrekkers die die leningen op de balans hadden, leden zware verliezen en krediet (leningen en financiering) werd schaarser.
3. Aandelen gaan omlaag. De S&P 500 bereikte een top in oktober 2007.
4. De crisis breidt uit. Lehman Brothers viel om in september 2008. Aandelen, goud en de meeste valuta’s daalden in de weken erna ten opzichte van de dollar.
5. Elke markt wordt geraakt. De S&P 500 daalde 57% van piek tot dieptepunt, en Amerikaanse ruwe olie zakte van boven de $147 per vat in juli 2008 naar onder $40 in december.

Woningmarkt en banken wegen zo zwaar omdat vrijwel elk huishouden en bedrijf ervan afhankelijk is. Toen verliezen die schakels aantastten, bleef de schade niet beperkt tot een grafiek van huizenprijzen.

Van bearmarkt naar recessie

Een recessie is een duidelijke terugval van de economische activiteit die breed doorwerkt in de economie en langer duurt dan enkele maanden. Het National Bureau of Economic Research (NBER) beoordeelt drie hoofdaspecten: diepte (hoe sterk de daling is), spreiding (hoe breed die doorwerkt) en duur (hoe lang het aanhoudt). Er bestaat geen vaste regel dat een koersdaling van 20% op de beurs automatisch een recessie betekent.

Ook de vuistregel van twee opeenvolgende kwartalen met krimp van het bruto binnenlands product (bbp) (de totale waarde van alle goederen en diensten die een land produceert) is niet de definitie van het NBER. Het NBER baseert zijn oordeel op meerdere indicatoren, waaronder reëel persoonlijk inkomen (inkomen gecorrigeerd voor inflatie), werkgelegenheid op loonlijsten (het aantal banen bij werkgevers), consumptie, industriële productie en verkopen.

Recessies zijn meestal korter dan de groeiperioden eromheen. Volgens de dateringen van de conjunctuurcyclus door het NBER duurden recessies in de VS sinds 1945 gemiddeld 10,3 maanden, terwijl groeifases gemiddeld 64,2 maanden duurden. Ze worden ook laat vastgesteld: het NBER prikte het begin van de recessie van 2007 tot 2009 pas een jaar nadat die was begonnen.

Voor traders is het belangrijkste punt dat markten niet wachten tot iemand officieel een recessie uitroept. Koersen reageren voortdurend op veranderende verwachtingen, vóór, tijdens en nadat economische cijfers die verwachtingen bevestigen.

Recessie versus depressie: wat is het verschil?

Een bearmarkt, recessie en depressie beschrijven verschillende zaken.

Dit onderscheid is belangrijk, omdat een grote koersdaling niet automatisch betekent dat de economie even hard krimpt.

De Grote Recessie laat het verschil zien. Van eind 2007 tot medio 2009 daalde het reële bbp in de VS met 4,3%, huizenprijzen daalden ongeveer 30% ten opzichte van de piek van medio 2006 en de S&P 500 zakte 57% vanaf de piek in oktober 2007 tot maart 2009.

Wat veroorzaakt een recessie?

Er is geen vast pad naar een recessie. Krimpperiodes volgden historisch op heel verschillende schokken.

• Prijsschokken. Een plotselinge stijging van een cruciale input, zoals energie, kan de bestedingsruimte van huishoudens en de winstmarges van bedrijven onder druk zetten.
• Krappe monetaire omstandigheden. Hogere rente kan lenen, investeren en de vraag afremmen.
• Financiële stress. Problemen met kredietverlening, banken of krediet (geleend geld en de voorwaarden daarvan) kunnen de financiering voor huishoudens en bedrijven beperken. De recessie van 2007 tot 2009 volgde op een omgeslagen krediet- en huizenhausse (periode van sterke stijgingen).
• Dalende vraag. Bedrijven die gevoelig zijn voor zwakkere vraag in eigen land of in het buitenland kunnen productie, investeringen en het aannemen van personeel terugschroeven.

De rode draad is dus niet wat de neergang start, maar of de effecten diep en breed genoeg worden om de hele economie te raken.

Hoe traders letten op economische besmetting

Zodra zwakte verder gaat dan de financiële markten, kijken traders of economische cijfers dit bevestigen. Geen enkele indicator kan op zichzelf een recessie (een periode waarin de economie krimpt) vaststellen. Banen, het bbp (bruto binnenlands product: de totale waarde van wat een land produceert), werkloosheid, bedrijfsenquêtes en de rentecurve (verschil tussen korte en lange rentes) worden meestal samen beoordeeld.

Probeer het zelf: volg deze publicaties in de economische kalender van VT Markets en kijk hoe koersen reageren rond elk moment van publicatie.

Zo herken je een brede terugval tegenover een daling in één markt

Een grote beweging in de hele markt zie je meestal op meerdere plekken tegelijk. Beleggers en handelaren kijken vaak naar:

1. Marktbreedte (breadth: hoe breed de daling is). Dalen de S&P 500, Nasdaq 100 en Dow Jones allemaal, of maar één index?
2. Volatiliteit (mate van koersschommelingen). Loopt de VIX (de “angstindex”, een maat voor verwachte schommelingen) hard op?
3. Vlucht naar veiligheid (safe-haven flows: geldstromen naar veilige havens). Bewegen de Amerikaanse dollar, Japanse yen, Zwitserse frank of goud juist de andere kant op dan aandelen? Bekijk onze gids over veilige haven-beleggingen.
4. Rentes op obligaties (bond yields). Dalende rentes op staatsobligaties doordat beleggers veiligheid zoeken, of stijgende rentes doordat de beleidsrente omhooggaat?
5. Economische cijfers. Verzwakken banen (arbeidsmarkt), bbp (bruto binnenlands product) of sentimentmetingen/onderzoeken tegelijk?

Als de meeste signalen dezelfde kant op wijzen, is de beweging waarschijnlijk breed. Daalt maar één markt, dan kan het om een op zichzelf staand verhaal gaan.

Eerdere dalingen laten zien waarom er niet één vaste “crisistrade” bestaat (één standaardpositie die in elke crisis werkt).

Bronnen: Federal Reserve History, Macroption, MarketCrash.pro, Nasdaq, Cboe en LCG Associates.

Welke markten bewegen tijdens neergangen?

• Volatiliteitsindex (VIX). De VIX loopt vaak op als aandelen hard dalen. Handelaren gebruiken de index als angstmeter en handelen ook rechtstreeks op de beweging ervan.
• Goud (XAU/USD). Goud geldt als ‘veilige haven’, maar dat beeld klopt niet altijd. In 2008 en 2020 daalde goud eerst toen beleggers contant geld vrijmaakten, en steeg het later na renteverlagingen en extra steunmaatregelen van overheden en centrale banken (stimulus). Begin met onze beginnersgids voor goudhandel, of lees wat XAU/USD betekent en hoe goud zich verhoudt tot de S&P 500.
• Obligaties en rente. Als centrale banken in een groeivertraging de rente verlagen, stijgen bestaande obligaties vaak in prijs, zoals in 2008 en 2020. In 2022 daalden obligaties juist samen met aandelen, omdat de rente opliep. De relatie met rente is belangrijker dan het label ‘veilig’. Bekijk onze gids over handelen in VT Markets CFD’s op obligaties (CFD staat voor contract-for-difference: je speculeert op de prijs, zonder de obligatie te bezitten).
• Forex (valuta). In 2008 en 2020 werden de Amerikaanse dollar, de Japanse yen en de Zwitserse frank sterker, terwijl groeigevoelige munten zoals de Australische dollar verzwakten. In april 2025 daalde de dollar juist mee met Amerikaanse aandelen, een verschuiving die ook werd genoemd door de plaatsvervangend gouverneur van de Reserve Bank of Australia. Zie de beste valutaparen om te handelen en onze gidsen over EUR/USD en AUD/USD.
• Olie. Olie kan dalen als de vraag instort, zoals in 2008 en 2020, of juist omhoogschieten als het aanbod wordt beperkt, zoals in 2026. De Congressional Research Service legt uit hoe Amerikaanse ruwe olie in april 2020 kortstondig onder nul dook. Lees waarom de olieprijs zo hard schommelt en hoe je olie-CFD’s kunt handelen (CFD: je handelt de prijsschommeling, zonder eigenaar te worden van de olie).
• Indices en aandelen-CFD’s. Indexen lieten historisch gezien vaak als eerste een neergang zien, terwijl individuele aandelen heel anders kunnen bewegen dan de brede markt. Lees onze gids voor indexhandel en de gids voor handelen in aandelen-CFD’s (CFD: je speculeert op de koers, zonder het aandeel te bezitten).
• Crypto. Cryptomarkten staan bekend om zeer grote procentuele dalingen. Onze gids over crypto handelen voor beginners legt de basis uit.

Met VT Markets kun je CFD’s op deze markten handelen en vanuit één account long of short gaan. Long betekent dat je inzet op een stijging; short betekent dat je inzet op een daling. In alle gevallen handel je alleen de prijsbeweging. Je wordt geen eigenaar van de onderliggende waarde, zoals het aandeel, de obligatie of de grondstof.

Hoe handelaren zich voorbereiden op een neergang

Markten dalen wanneer kopers alleen nog een lagere prijs willen betalen dan eerder. Vier krachten zie je in bijna elke neergang terug:

1. Winstverwachtingen. Als een vertraging de winst onder druk zet, worden aandelenkoersen en de aandelenindexen die daarop zijn gebaseerd naar beneden bijgesteld.
2. Rente. Een hogere rente maakt lenen duurder en maakt contant geld en obligaties aantrekkelijker dan aandelen.
3. Liquiditeit. In een crisis verkopen beleggers wat ze kunnen om cash vrij te maken, waardoor beleggingen die normaal niet dezelfde kant op bewegen toch tegelijk kunnen dalen. Zie onze gids over liquiditeitsrisico (het risico dat je niet snel kunt kopen of verkopen zonder een slechte prijs te krijgen).
4. Opgeklopte stemming. Als handelaren gaan geloven dat iets gaat crashen, kan verkoop extra verkoop uitlokken doordat posities worden verkleind en stop-lossorders worden geraakt (een stop-loss is een automatische verkooporder om verlies te beperken).

Onthoud dit vanaf het begin: de markt is niet de economie. Koersen reageren op wat handelaren verwachten, vaak maanden voordat dat in officiële cijfers zichtbaar wordt.

Wat kan er gebeuren na de daling? Correcties en herstelrally’s

Niet elke verkoopgolf wordt een bearmarkt, en niet elke bearmarkt blijft dat. Twee begrippen zijn hier belangrijk:

• Correctie. Een daling van 10% tot 20% vanaf een recente piek. Correcties komen vaak voor. Ze zetten koersen geregeld terug na een sterke stijging, zonder dat de langere trend hoeft te veranderen.
• Herstel of relief rally (opveringsrally). Een stevige stijging tijdens of na een daling. Op weg naar de bodem in oktober 2022 kende de S&P 500 rally’s van 11% en 17%. In 2020 daalde de index circa 34% in ongeveer een maand en, zoals CNBC meldde, stond hij in augustus weer op het eerdere recordniveau.

Herstelbewegingen kunnen zo snel gaan dat ze lastig zijn voor handelaren die inzetten op een verdere daling. Een herstel betekent niet dat een bearmarkt voorbij is. Handelaren die naar de trend kijken, volgen vaak of het herstel het patroon van lagere toppen en lagere bodems doorbreekt, of juist strandt onder een eerdere top.

CFD’s verhandelen bij een dalende markt

Een daling van de markt kan een normale dip zijn, een correctie, een bearmarkt of, minder vaak, onderdeel van een veel bredere economische neergang.

Het nuttige onderscheid maak je door de beweging van binnenuit te lezen.

Begin met de grafiek: hoe ver is de markt gedaald en hoe ziet de trend eruit?

Kijk daarna opzij: zit de zwakte vooral in één markt, of zie je die in meerdere markten tegelijk, zoals aandelenindices, valuta, grondstoffen, obligaties en de mate van beweeglijkheid (volatiliteit)?

Zoom pas dan uit naar de economie: verzwakken werkgelegenheid, inkomens, bestedingen en productie ook?

Een daling van 20% zegt iets belangrijks over de prijs. Op zichzelf betekent het niet dat de economie in een recessie zit. En een daling van aandelen zegt ook niet automatisch wat goud, obligaties, valuta (forex) of olie vervolgens móéten doen. De ervaring in 2022—waarbij zowel Amerikaanse aandelen als obligaties daalden terwijl de dollar sterker werd—is een nuttige herinnering dat die onderlinge verbanden sterk kunnen veranderen.

Voorbereiding maakt van een dalende markt een markt waar je op kunt plannen:

1. Ken je niveaus. Markeer recente toppen en de lijnen van 10% en 20% op de grafieken die je handelt.
2. Volg meer dan één markt. Een dalende index laat zien wat die index doet. Door aandelen te vergelijken met valuta, goud, obligaties, grondstoffen en volatiliteit, krijg je meer inzicht in de aard van de beweging.
3. Volg de agenda. Banencijfers, bbp (bruto binnenlands product; de totale waarde van wat een land produceert), inflatie en besluiten van centrale banken over de federal funds rate (de belangrijkste kortetermijnrente in de VS) zorgen vaak voor de grootste bewegingen.
4. Pas je positieomvang aan op volatiliteit. Als de ATR stijgt (Average True Range: een indicator die meet hoe sterk de koers gemiddeld beweegt), brengt dezelfde positieomvang meer risico met zich mee.
5. Maak een plan vóór je instapt. Bepaal waar je een trade zou sluiten voordat je hem opent. Onze gids voor slim risicobeheer en onze uitleg over hedging (afdekken van risico met een tegenpositie) bespreken de hulpmiddelen.
6. Ken de handelsvoorwaarden. Controleer spreads (het verschil tussen koop- en verkoopprijs), marginvereisten (het onderpand dat je moet aanhouden), overnightkosten (kosten voor het aanhouden van een positie na sluiting van de markt) en de kans op gaps (sprongen in de koers) of slippage (uitvoering tegen een minder gunstige prijs dan verwacht).
7. Oefen eerst. Test long- en shortposities (inspelen op stijging en daling) op een demoaccount voordat je echt geld gebruikt.

Voor CFD-handelaren is dat het praktische punt. Een daling is niet één trade. Het verandert waar koersbeweging ontstaat, hoe markten zich tot elkaar verhouden en hoeveel risico een positie met hefboomwerking kan dragen.

Nieuw met handelen? Begin met een VT Markets-demoaccount en kijk hoe markten reageren op banencijfers, rentebesluiten en verkoopgolven, zonder echt geld te riskeren.

Algemene disclaimer: De inhoud op deze website is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie en houdt geen rekening met jouw specifieke beleggingsdoelen, financiële situatie of persoonlijke behoeften. Toegang tot deze website is op eigen initiatief.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een correctie en een bearmarkt?

Een correctie is een daling van 10% tot 20% vanaf een recente top. Een bearmarkt is een daling van 20% of meer. Beide meten prijsbewegingen, en geen van beide betekent dat de economie in een recessie zit.

Kun je geld verdienen in een bearmarkt?

Met CFD’s kun je shortposities openen (je profiteert als de prijs daalt), maar ook longposities (je profiteert als de prijs stijgt). Beide brengen risico’s mee, omdat bearmarkten vaak scherpe herstelrally’s kennen, zoals de stijging van 9,5% van de S&P 500 op één dag op 9 april 2025. Bovendien vergroot hefboomwerking zowel winsten als verliezen.

Leidt een bearmarkt altijd tot een recessie?

Nee. De crash van 1987, de bearmarkt van 2022 en de verkoopgolf van 2025 gebeurden zonder recessie. Voor een recessie is een brede terugval nodig in productie, inkomen en banen, niet alleen dalende prijzen.

Wat is het verschil tussen een recessie en een depressie?

Een recessie is een duidelijke, brede daling van de economische activiteit die langer dan een paar maanden aanhoudt. Een depressie is veel dieper en duurt veel langer, vaak met een daling van het bbp van meer dan 10%. Amerikaanse recessies sinds 1945 duurden gemiddeld ongeveer 10 maanden, terwijl de krimp tijdens de Grote Depressie 43 maanden aanhield.

Welke markten volgen handelaren tijdens een daling?

Handelaren volgen vaak aandelenindices, de VIX (angstindex: maatstaf voor de verwachte beweeglijkheid van de S&P 500), goud, veilige-havenvaluta zoals de Amerikaanse dollar, yen en Zwitserse frank, staatsobligaties en olie. Elk reageerde in eerdere dalingen anders, dus meerdere markten volgen helpt om te zien of een daling op zichzelf staat of breed gedragen is.